رزومه علمي دكتر محمد تقي دياري بيدگلي

دانشكده الهيات دانشگاه قم

گروه آموزشي: علوم قرآن و حديث

مرتبة علمي: استاد تمام

نوع استخدام: رسمي- قطعي

سوابق تحصيلي

الف) حوزوي: خارج فقه و اصول

ب) دانشگاهي

كارشناسي ارشد: مدرسي الهيات و معارف اسلامي، مركز تربيت مدرس دانشگاه قم، 1371ش.

عنوان پايان نامه ارشد: قلمرو ارزش‌هاي اخلاقي (ترجمه و نقد بخشي از كتاب فلسفه اخلاق پرفسور هارتمان) استاد راهنما: جناب آقاي دكتر احمد احمدي، مشاور: جناب آقاي دكتر غلامرضا اعواني، مركز تربيت مدرس دانشگاه قم، شهريور 1371ش.

دكتراي تخصصي: الهيات، علوم قرآن و حديث، دانشكده الهيات دانشگاه تهران، خرداد 1377ش.

عنوان رساله دكتري: نقد و بررسي اسرائيليات يا انديشه‌هاي وارداتي يهود در تفسير قرآن، استادان راهنما: جناب آقاي دكتر سيد محمد باقر حجتي و جناب آقاي دكتر علي مهديزاده، استادان مشاور: حضرت آيه الله سيد ابوالفضل ميرمحمدي و جناب آقاي دكتر آذرتاش آذرنوش، دانشكده الهيات دانشگاه تهران، خرداد 1377ش.

فرصت مطالعاتي: كورپوس كورانيكوم، پتسدام، وابسته به دانشكدة زبان‌هاي عربي و سامي دانشگاه برلين آلمان، آبان 86- خرداد 87ش.

فعاليت‌هاي آموزشي

1. تدريس دروس كارشناسي: اعراب قرآن، شناخت نهج البلاغه، تاريخ قرآن، فقه الحديث، تفسير تخصصي، تاريخ حديث، قرائت و درك متون فقهي- تفسيري؛

2. تدريس دروس كارشناسي ارشد: علوم قرآني1 و 3، فقه الحديث، تاريخ حديث، نقد و بررسي روايات تفسيري، تفسير قرآن 1 و 3؛

3. تدريس دروس دكتري: بررسي تطور مصطلح الحديث، تفسير تخصصي 1 و 2، بررسي و نقد احاديث موضوعه، تفسير روايي تطبيقي، آسيب­شناسي حديث، بررسي متون حديثي؛

فعاليت‌هاي پژوهشي

تعداد مقالات منتشر شده در نشريات علمي و يا كنفرانس‌هاي داخلي و بين‌المللي: بيش از 90 مقاله

الف) مقالات علمي- پژوهشي و علمي- ترويجي

جريان‌شناسي غلو و غاليان در رجال نجاشي، مجله علمي پژوهشي «مقالات و بررسيها»، دانشكده الهيات دانشگاه تهران، شماره ٧٧، بهار و تابستان ١٣٨٤ش.

ضرورت عرضه و تطبيق روايات بر قرآن كريم، فصلنامه علمي پژوهشي «معارف اسلامي»، شماره٢، ١٣٨٤ش.

پژوهشي در روايات نكوهش‌گر تفسير به رأي با تاكيد بر ديدگاه علامه طباطبايي‌ و امام خميني، پژوهش ديني، شماره١٠، ١٣٨٤ش.

داوري در باب تعارض آراي نجاشي با ديگر رجال‌شناسان متقدم شيعه، علوم حديث، شماره٣٥-٣٦، ١٣٨٤ش.

تفسير به رأي، دائره‌المعارف قرآن، قم، دفتر فرهنگ و معارف قرآن، ج8، 1389ش. (مشترك با آقاي محمد اسعدي)

كاركرد و اعتبار قرائات هفتگانه در فقه شيعه، پژوهش‌نامه قرآن و حديث، تهران، شماره3، 1386ش.

جستاري در تأويلات عرفاني امام خميني، پژوهش‌هاي فلسفي و كلامي، دانشگاه قم، شمارة 37، 1387ش، ص57- 78.

ردّپاي غاليان در روايات تفسيري، ويژه‌نامۀ همايش تفاسير قديم و جديد، تهران، پژوهش‌ ديني، شمارة 19، 1388ش.

روش سيّد عبدالله شبّر در نقد صدوري و متني حديث، دوفصلنامه حديث‌پژوهي دانشگاه كاشان، شماره3، 1389ش، صص25-46 (مشترك با آقاي محمد مهدي مسعودي)

نقش و كاركرد روايات تفسيري معصومان(ع) با تأكيد بر ديدگاه علامة طباطبايي، دوفصلنامة حديث‌پژوهي كاشان، شماره5، 1390ش، صص43-68.

بررسي مبناي امام خميني در حجيّت روايات فقهي و غير فقهي، كتاب قيم، شماره3، 1390ش، ص57- 78. (مشترك با آقاي عليرضا كوهي)

بازشناسي تاريخي مكاتب غزالي، طبرسي و طنطاوي در حوزه تفسير علمي قرآن، مطالعات تفسيري، شماره8، 1390ش، صص43-64. (مشترك با آقاي سيد محمد تقي موسوي كراماتي)

ارزش‌گذاري اسرائيليات، معضلي در تفسير؛ ترجمه و نقد مقاله خانم پرفسور مك اوليف، پژوهش ديني، شماره23، 1390ش، ص23- 63.

نگرشي تاريخي- روايي در باب اختلاف قرائت «مالك» / «ملك» بر اساس تفاسير فريقين، كتاب قيم، شماره5، 1391ش، ص135-160.  (مشترك با خانم نانسي ساكي)

عقلگرايي و كاركردهاي آن در تحول انديشة ديني از منظر قرآن، پژوهش‌هاي فلسفي- كلامي، دانشگاه قم، شماره53، پاييز 1391ش، ص133- 169. (مشترك با آقاي سيد جمال‌الدين ميرمحمدي)

ثقه الاسلام كليني و روايات سهوالنبي(ص)، حديث‌پژوهي كاشان، شماره10، 1392ش، ص125- 146. (مشترك با آقاي مهدي جدي)

جايگاه مفردات راغب در واژه‌پژوهي علامه طباطبايي در الميزان في تفسير القرآن، پژوهش‌نامه تفسير و زبان قرآن، دوره دوم، شماره3، زمستان 1392، ص71- 84. (مشترك با آقاي ابوالفضل كاظمي)

از خداانگاري امامان(ع) تا خداباوري نظام‌مند، فصلنامه علمي- پژوهشي علوم حديث، شماره 71، بهار 1393ش، ص53-80 (مشترك با آقاي مهيار خاني مقدم)

بررسي ديدگاه مستشرقان درباره ازدواج پيامبر اكرم(ص) با زينب، قم، دوفصلنامه قرآن‌پژوهي خاورشناسان، شماره16، سال نهم، بهار و تابستان1393ش. (مشترك با آقاي يالچين علي‌اف)

بررسي اختلاف قرائات در روايات منسوب به اهل بيت (ع) با تأكيد بر مجمع البيان طبرسي، مجله قرائت‌پژوهي، شماره2، جامعه المصطفي قم، 1393ش. (مشترك با خانم شهلا نوري)

روايات خشونت مهدوي در بوته نقد، نشريه علمي- ترويجي پژوهش‌هاي مهدوي، مؤسسه آينده روشن، شماره 88، بهار 1393ش. (مشترك با آقاي داود ملاحسني)

الگوي راهبردي قرآن در گرايش روحي به اهل بيت(ع)، كتاب قيم، شماره11، 1393ش. (مشترك با آقاي سجاد غفوري‌نيا)

حركت كوه‌ها از منظر قرآن كريم و علم زمين‌شناسي، پژوهش‌نامه تفسير و زبان قرآن، شماره5، پاييز و زمستان 1393ش، ص33- 46. (مشترك با آقايان حسن عليزاده و علي اصغر شعاعي)

نقصان زمين در قرآن و مطالعات زمين‌‌شناسي،The Land Reduction in the Holy Quran and. Geology Studies ، مجله علوم انساني و اجتماعي، Jornal of Social Issues& Humanities Vol3, No9, 2015 1393ش، 2015م. (مشترك با آقاي علي اصغر  شعاعي(

تفسير تطبيقي دابه الارض در آيه 82 نمل و ارتباط آن با رجعت، مطالعات تفسيري، شماره 23، پاييز 94ش. (مشترك با خانم عصمت نيري و ابوالحسن باراني)

بررسي علم غيب ائمه(ع) در مكتب كلامي علامه طباطبايي و شاگردان وي، فصلنامه پژوهشهاي فلسفي- كلامي دانشگاه قم شماره 68، ص70- 90، تابستان 1395ش. (مشترك با خانم عصمت نيري و آقاي حسين قاسمي)

رابطه «زمينه­هاي اصلي» و «معيارهاي» اجتهاد طبري در بررسي و ترجيح آراء تفسيري، پژوهش­نامه تفسير و زبان قرآن، پيام نور آران و بيدگل، شماره7، ص69- 88، پاييز و زمستان 1394ش. (مشترك با آقاي مهيار خاني مقدم)

نگرشي تاريخي به منكران پديده نسخ در قرآن با تأكيد بر انگيزه‌هاي آنان (انكار النسخ نظره تاريخيه، الاجتهاد و التجديد، شماره36-37، 2016م. (مشترك با آقايان عزت الله مولائي نيا و محمد معظمي گودرزي)

قبول ولايت از طرف سلطان جائر؛ برداشت حكم فقهي از آيه 55 سوره يوسف در تفاسير فريقين، پژوهشنامه ثقلين (تفسير قرآن)، پرديس فارابي، دوره2، شماره3، 1394ش، ص529-548، (مشترك با خانم نوشين رشيدي)

پيمان «الست» و نقد آراي مفسران فريقين درباره آيه ميثاق، پژوهشهاي قرآني، مشهد مقدس، دوره 21، شماره 78، ص128- 153، بهار 1395ش. (مشترك با خانم صغري رادان و آقاي محمد هادي مفتح)

تأملي در مباني و اركان بنيادين نخبگي در آموزه­هاي قرآني، مجله علمي- پژوهشي مطالعات معرفتي، 66، سال بيستم، شماره اول، ص111- 130، بهار 1395ش. (مشترك با آقاي مهيار خاني مقدم)

روايات نقصان عقل و ايمان زنان در بوته اعتبارسنجي، پژوهش ديني، شماره 32، بهار و تابستان 1395، ص5- 25. (مشترك با خانم اسمر جعفري)

توريه و دروغ مصلحت آميز در قصص قرآن از منظر تفاسير فريقين، مجله تفسير تطبيقي، دانشگاه قم، شماره 3، 1395ش، صص61- 80 (مشترك با خانم نوشين رشيدي و خانم فاطمه سروي)

واكاوي نقّادانۀ روش خاورشناسان در فهم احاديث (مطالعه موردي كتاب «راهنماي ربّاني در تشيّع نخستين»)، مجله علوم حديث، شماره82، زمستان 1395ش. (مشترك با آقاي مهيار خاني مقدم)

گسترۀ معنايي آيۀ «وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً» با رويكردي فقهي از منظر مفسران فريقين، پژوهشنامه تفسير قرآن، پرديس فارابي، دوره 2، شماره4، زمستان 1394ش، ص619-647. (مشترك با خانم فاطمه سروي)

بررسي آسيب­هاي اخلاقي فردي و اجتماعي تغذيه از منظر قرآن و روايات،  فصلنامه علمي- پژوهشي مطالعات علوم اجتماعي ايران، دانشگاه آزاد خلخال، شماره؟؟؟، 1395ش. (پذيرش مشترك با آقاي كاظم معاضدي عالي)

تحليل جايگاه حديثي حكيم بن حكم از منظر شيعه و اهل‌سنت، مجله علمي- ترويجي فروغ وحدت؛ مطالعات تقريب مذاهب اسلامي، دوره12، شماره 46، ص71- 80، زمستان 1395ش. (مشترك با آقاي هاشم انديشه از دانشجويان دكتري اصول دين قم)

واكاوي معيار تشخيص جنسيت دوجنسه­ها در فقه مذاهب اسلامي با رويكرد روايي، پژوهشنامه مذاهب اسلامي، دانشگاه اديان، شماره7، 1396ش. (مشترك با آقاي محسن دلير)

گستره معنايي خودستايي با رويكرد فقهي از ديدگاه مفسران، مجله انسان در هند، دهلي نو (Man In India Vol,97 June 2017, ISSN: 0025-1569) شماره 97، ژانويه 2017م. (مشترك با خانم فاطمه سروي)

مقايسه رويكرد سياسي امام خميني و طنطاوي در تفسير مقاصدي قرآن كريم،  Comparative Analisis of Imam Khomeini’s and Tantavi Johari’s Political Approach in Subjective Interpretation of Quran’ Internashnal’ Journal of Sientific Study ‘ p.8-18.‘Aguust 2017’Vol 5’ Issue 5 (مشترك با آقاي ابوذر پورمحمدي)

واكاوي گزاره­هاي اخلاقي با رويكرد فقهي، ويژه نامه مجله پژوهشهاي اخلاقي، شماره1، سال 1396ش. (مشترك با خانم فاطمه سروي)

بررسي روش فقه الحديثي شيخ صدوق در چينش هندسي روايات ثقلين، حديث پژوهي، شماره19، 1397ش. (مشترك با آقاي علي احمد ناصح و خانم زهرا معارف)

نقش زيديه و خلفاي عباسي در جعل و تحريفِ احاديث مهدويت با رويكردي به انديشه و آثار علامه شهيد مطهري، حديث پژوهي، دانشگاه كاشان، شماره19، 1397ش. (مشترك با خانم مريم سجادي)

جايگاه عقل در اعتبارسنجي روايات از ديدگاه آيت الله سبحاني، كلام اسلامي، شماره 105، بهار1397ش، صص65-86. (مشترك با خانم نرگس قاسمي فيروزآبادي)

بررسي گستره ملاحظات سياسي در گزارش­هاي حديثي علوم اسلامي با تاكيد بر گزاره هاي اعتقادي، مطالعات سياسي دانشگاه آزاد، دوره 11، شماره 39، بهار 1397ش. (مشترك با آقاي سيد محمد تقي موسوي كراماتي)

تأثير ديدگاه­هاي رابطه علم و دين در نظريه­هاي جامعيت و قلمرو قرآن، دو فصلنامه قرآن و علم، سال دوازدهم، شماره 22، بهار و تابستان 1397ش، ص9-24. (مشترك با آقاي سيد محمد تقي موسوي كراماتي)

مطالعه تطبيقي ديدگاه­هاي احمد امين و عمر فلاته درباره زمان پيدايي جعل حديث، فصلنامه آفاق افغانستان، دوره پنجم، شماره20، زمستان 1397ش/2018م. (مشترك با آقاي محسن كريمي)

بررسي ديدگاه مفسران در خصوص رعايت ادب و عفت در بيان الفاظ آيات قرآن، مطالعات تفسيري، شماره36، زمستان97ش، ص47-66. (مشترك با آقاي سعيد مرادي كياسرائي)

راهبردهاي حل بحران­هاي فرهنگي- اجتماعي جاهليت از منظر قرآن و حديث، دوفصلنامه مطالعات قرآن و حديث دانشگاه امام صادق(ع)، شماره23، پاييز و زمستان1397ش، ص115-140. (مشترك با آقاي ابوذر خيرانديش)

بايسته­هاي مديريتي در تبليغ راهبردي كل نگر از منظر قرآن، آموزه­هاي قرآني دانشگاه علوم رضوي، شماره29-30، پاييز و زمستان1398ش. (مشترك با آقايان: محمدهادي مفتح و نعمت الله فيروزي)

تحليل سندي و محتوايي حديثي «قولوا فينا ما شئتم...» با رويكردي به نفي غلو از ساحت اهل بيت(ع)، مجله دوفصلنامه مطالعات فهم حديث، دانشگاه بين المللي قزوين، سال پنجم، شماره دوم(پياپي10)، بهار و تابستان 1398ش، ص193-210. (مشترك با آقاي مهيار خاني مقدم)

چگونگي تغيير گفتمان فرهنگي سياسي جامعه پس از رسول­ خدا(ص) با تأكيد بر احاديث ساختگي، فصلنامه تاريخ اسلام، دانشگاه باقرالعلوم قم، شماره77، 1398ش.ص73-96  (مشترك با آقاي سيدمحمدتقي موسوي كراماتي)

انگاره­شناسي قرآن و نقش آن در تبيين جامعيت قرآن، سراج منير، دانشگاه علامه طباطبايي، سال8، شماره28، پاييز96، ص65-84. (مشترك با آقاي موسوي كراماتي)

تحليل اصل «عزت» در انديشه قرآني آيت الله خامنه اي، فصلنامه علمي ترويجي بصيرت و تربيت اسلامي، شماره48، بهار 1398ش، ص101-120. (مشترك با آقاي روح الله داوري)

تحليل اصل «حكمت» در انديشه قرآني آيت الله خامنه اي، كتاب قيم يزد، شماره؟؟؟، 1398ش. (پذيرش مشترك با آقاي روح الله داوري)

نقد و بررسي روايات عالم ذر، حديث پژوهي كاشان، شماره؟، 1398ش، (پذيرش مشترك با خانم صغري رادان)

مفهوم ثقه نزد محدثان و رجاليان متقدم شيعه و جايگاه مذهب در آن، علوم حديث، شماره؟، 1398ش. (پذيرش مشترك با آقايان: محمدكاظم رحمان ستايش و محمدرضا مهدوي يگانه)

ب) مقالات در نشست­هاي علمي و همايشهاي ملي و بين المللي

نشست «نقد و بررسي روايات قصص قرآن»، گفتگوهاي قرآني، تهران، دهمين نمايشگاه بين‌المللي قرآن كريم آبان 1381/ رمضان 1423، 1382ش، ص123- 143.

نزول آيه ولايت در شان اميرالمومنان علي عليه‌السلام، همايش امام علي عليه السلام، مشهد مقدس، ١٣٨٠ش.

فاطمه زهراء (س) در انديشه امام خميني‌ره، كنگره فاطمه شناسي، قم، ١٣٨٤. (چكيده)

نقل و نقد اسرائيليات در تفسير ابوالفتوح رازي‌ره، مجموعه مقالات كنگره شيخ ابوالفتوح رازي، ج11، ١٣٨٤ش.

مأخذشناسي انديشه‌هاي قرآني و تفسيري امام خميني، نامه محبوب، ويژه‌نامه‌ همايش انديشه‌هاي قرآني امام خميني‌، قم، ١٣٨٤ش.

نقد و بررسي اسرائيليات از ديدگاه حضرت آيه الله معرفت، معرفت قرآني، ج4، يادنگار آيه الله معرفت، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، قم، اول، 1387ش، ص337- 366.

آسيب‌شناسي روايات تفسيري، همايش ملي تفسير قرآن و نهج‌البلاغه در دانشگاه، چكيدة مقالات برگزيده، قم، نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه‌ها، دفتر نشر معارف، 1389ش.

معيارشناسي غلو با رويكرد به روايات معصومان(ع) از ديدگاه علامه عسكري، جشنواره دوسالانه علامه عسكري، قم، 1390ش. (مشترك با آقاي محمد باقر فرضي)

مراتب انس با قرآن در آيات و روايات با تأكيد بر انديشة امام خميني، بيست و هشتمين مسابقات بين‌المللي قرآن، تهران، دانشگاه علوم و معارف قرآن، 1390ش؛ چاپ در مجموعه مقالات همايش، 1391ش. (مشترك با آقاي عليرضا كوهي)

عقلانيت، معنويت و عدالت در انديشه، باور و رفتار  امام خميني‌ره، نخستين همايش ملي سيره و معارف رضوي، مشهد مقدس، ارديبهشت 1391ش، ص206- 229.

واقعه‌ غدير، مهم‌ترين دليلِ منصوص براي امامت اميرالمؤمنين(ع)، همايش ملي امامت، غدير و مسايل عصر حاضر، دانشگاه مازندران، آبان ماه 1391ش. (مشترك با آقاي ابوطالب مختاري)

توحيد مهم‌ترين مقصد نزول قرآن كريم، نشريه الكترونيك بيان، سازمان فعاليتهاي قرآني دانشجويان كشور، ش111، 91ش.

جستاري در نظريه امام خميني‌ره در باب تفسير به رأي، محمد تقي دياري بيدگلي، نگاهي به انديشه‌هاي قرآني امام خميني، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، اول، 1392، ج3، ص151-168.

مأخذشناسي انديشه‌هاي قرآني و تفسيري امام خميني‌ره، محمد تقي دياري بيدگلي، نگاهي به انديشه‌هاي قرآني امام خميني، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، اول، 1392، ج3، ص291-316.

روايات خشونت مهدوي در بوته نقد، دهمين همايش بين المللي دكترين مهدويت، چكيده مقالات كميسيون دانشگاه قم، ص9، 22 و 23 خرداد 93، تهران- مركز همايش‌هاي بين المللي صدا و سيما. (مشترك با آقاي داود ملاحسني)

پاسخ به پرسش‌هايي درباره پديده اسرائيليات، نشريه گلستان قرآن، دوره جديد، شماره1، تيرماه 93ش. (مصادف با ماه مبارك رمضان 1432ق)، چاپ دوره جديد، شماره1، مرداد ماه 93ش.

امام خميني و سلامت قرآن از تحريف؛ نقدي بر فصل الخطاب حاجي نوري، همايش بين المللي قرآن در سيره و انديشه امام خميني، چاپ در مجموعه مقالات همايشنامه قرآن و امام خميني، تهران، مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني، 1394ش.

تفسير قرآن جامع‌نگر و هدف گرا از منظر امام خميني، همايش بين المللي قرآن در سيره و انديشه امام خميني، 1394ش. (تأييديه)

تفسير مقاصدي و جامع­نگر قرآن كريم از منظر امام خميني، اولين كنفرانس بين المللي مطالعات اجتماعي فرهنگي و پژوهش ديني غدير، رشت، 30 ارديبهشت 1395ش.

بررسي آسيب­هاي اخلاقي فردي و اجتماعي تغذيه از منظر قرآن و روايات، همايش منطقه­اي صلح و سلام با رويكرد سبك زندگي قرآني، 9 ارديبهشت 1395، اردبيل. فصلنامه علمي پژوهشي مطالعات علوم اجتماعي ايران، دانشگاه آزاد خلخال، (مشترك با آقاي كاظم معاضدي عالي)

علامه مطهري و نقد روش مطالعات ديني خاورشناسان، همايش بين­المللي مؤسسه تحقيقات فارسي دانشگاه اسلامي عليگر هند، با همكاري مؤسسه فرهنگي مبين، 11-13 اسفند95/ 1-3 مارس 2017م، (مشترك با آقاي محسن دلير)

جلوه هايي از عدالت علوي؛ الگوي برتر حكمراني مطلوب با تأكيد بر انديشه و سيره سياسي امام خميني، دومين كنگره بين المللي سيره اميرالمؤمنين(ع)، قم، مدرسه علميه امام كاظم(ع)، 23 شهريور 96ش.

بررسي و تحليل روايات فضايل و خواص سوره حمد با تأكيد بر نظر آيت‌الله معرفت، اولين همايش بررسي آراء تفسيري علامه محمدهادي معرفت، قم، پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامي، 29 آبان 1396ش. (مشترك با آقايان: محمدرضا عزتي فردوئي و وحيد رضايي)

ج) مقالات در نشريات علمي- تخصصي

نقد و بررسي علل منع نگارش حديث، فصلنامه تخصصي دانشگاه قم، شماره 1، ١٣٧٨ش.

اسرائيليات، زمينه‌ها و ريشه‌ها، قرآن در آيينه پژوهش، دفتر دوم، تهران، هستي‌نما، با حمايت دفتر فرهنگي نمايشگاه‌هاي قرآن كريم، ١٣٨٠ش.

كتاب‌شناسي موضوعي شيعه، فصلنامه شيعه شناسي، قم، شماره 1، ١٣٨٢ش.

بررسي حجيت مراسيل ابن ابي عمير، پژوهش‌نامه قرآن و حديث، قم، شماره 1، ١٣٨٢ش.

نيم‌نگاهي به كتاب صيانه القرآن، پيام جاويدان، فصلنامه علمي تخصصي سازمان اوقاف، تهران، شماره٦، ١٣٨٤ش.

داوري نظرية دوگانه‌انگاري منبعيّت حجيّت قرآن و سنّت، كتاب نقد، شماره38، صص253-288 (با حضور جمعي از محققان) تاريخ برگزاري نشست: 24/9/84.

تفسير به رأي از ديدگاه امام خميني با استناد به منابع روايي شيعه، فصلنامه شيعه‌شناسي، قم، شماره13، 1385ش.

فاطمه زهرا(س) در انديشه امام خميني، مجله حضور، تهران، شماره60، 1386ش.

اسرائيليات در تفسير، دانشنامه قرآن، ج4، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي. (در حال ويرايش و آمادة نشر)

مجعولات در تفسير، دانشنامه قرآن، ج4، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي. (در حال ويرايش و آمادة نشر)

نوح (ع) در قرآن، دانشنامه تاريخ اديان، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، قم. (در حال ارزيابي)

ادريس (ع) در قرآن، دانشنامه تاريخ اديان، پژوهشگاه فرهنگ و انديشة اسلامي، قم. (در حال ارزيابي)

مأخذشناسي اسرائيليات در تفسير و حديث، آيينه پژوهش، سال نوزدهم، ش اول (109) فروردين و ارديبهشت 1387ش، ص96- 104.

بررسي مباني تفسير تاريخي التفسير‌الحديث؛ پژوهشنامة علوم و معارف قرآن، قم، شمارة 3، 1388ش، صص101- 130. (مشترك با آقاي عليرضا كوهي)

ارزشيابي روايات تفسيري از منظر امام خميني‌، پژوهشنامه معارف قرآن، شماره 9، 1389ش. (مشترك با آقاي عليرضا كوهي)

مراتب انس با قرآن در آيات و روايات با تأكيد بر انديشة امام خميني، پژوهشنامه معارف قرآن كريم، شماره10، 1390ش، ص9- 45. (مشترك آقاي عليرضا كوهي)

آسيب‌شناسي روايات تفسيري، مطالعات تفسيري، شماره6، قم، دانشگاه معارف اسلامي، 1390ش، ص45- 84.

بازخواني نگرش علامه طباطبايي در نقد سندشناسانه و رجالي روايات در الميزان، لسان صدق، شماره1، 1391ش، ص77- 104. (مشترك با آقاي محمدحسين پورافغاني)

نگرشي نو به مسأله زبان قرآن بر اساسِ نظر علامه طباطبايي و آيه الله معرفت، دو فصلنامه پژوهشي و اطلاع رساني حديث و انديشه، شمار14، پاييز و زمستان 91ش، ص127- 139. (مشترك با آقاي مهدي الواني)

نقد محتوايي روايات تفسير منسوب به علي بن ابراهيم قمي، دو فصلنامه تفسير اهل بيت(ع)، پژوهشگاه قرآن و حديث، شماره4، 1393ش، ص91- 119. (مشترك با آقايان سيد محمد موسوي مقدم و علي حاجوي)

امام خميني و ره‌آورد قرآني عدالت اجتماعي، نسيم وحي، ويژه‌نامه انديشه قرآني امام خميني، قم، معاونت فرهنگي ستاد مركزي بزرگداشت حضرت امام خميني، خرداد 1393ش، ص82- 96.

معيارهاي شناسايي و نقد اسرائيليات از منظر علامه طباطبايي در الميزان، دانشنامه علوم قرآن و حديث، دوفصلنامه تحقيقات راهبردي علوم قرآن و حديث، سال اول، شماره دوم، پاييز و زمستان 93ش، صص43- 68. (مشترك با خانم سكينه انوري)

پژوهشي تطبيقي در آيات 52 و 53 سوره يوسف(ع) در تفاسير فريقين، آذربايجان، فصلنامه قرآن در آيينه پژوهش، شماره1، 1393ش. (مشترك با خانم فرشته حاجي شاه‌كرمي)

مباني و اركان جامعيت قرآن در انديشه امام خميني، فصلنامه تخصصي حسنا، شماره 25، تابستان 1394ش، ص10- 38. (مشترك با آقاي سيد محمد تقي موسوي كراماتي)

مشيت مطلقه الهي و رابطه آن با اختيار انسان با تأكيد بر انديشه علامه طباطبايي، مطالعات اسلامي معاصر، پرديس فارابي، شماره1، 1397ش. (مشترك با آقايان: علي الهبداشتي و محمدابراهيم عليزاده)

د) عناوين كتاب‌هاي تأليفي

پژوهشي در باب اسرائيليات در تفاسير قرآن، دفتر پژوهش و نشر سهروردي، تهران، اول، ١٣٧٩ش؛ دوم، 1383ش.

آموزه‌هايي از متون قرآن و حديث، كتاب درسي، معاونت اساتيد دروس معارف اسلامي، قم، اول، ١٣٨١ش. (مشترك با جمعي از محققان)

درآمدي بر تاريخ علوم قرآني، انتشارات دانشگاه قم، چاپ اول، بهار ١٣٨٥ش؛ چاپ دوم، 1387ش؛ چاپ سوم، 1395ش.

انديشه و آراي تفسيري امام خميني، چاپ و نشر عروج، (وابسته به موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني) تهران، اول، 1388ش.

آسيب‌شناسي روايات تفسيري، سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاه‌ها، تهران، اول، 1390ش.

جريان­شناسي تفاسير در دوران معاصر، تفاسير روايي در دوران معاصر، انجمن قرآن‌پژوهي حوزه­هاي علميه، قم، 1394ش. (مشترك با همكاري جمعي از نويسندگان)

شرق‌شناسي يا اسلام‌ستيزي؛ نگرشي به پديده استشراق و آراي خاورشناسان در انديشه و آثار علامه شهيد مرتضي مطهري، دانشكده اصول دين قم، اول، 1395ش. (مشترك با آقاي دكتر محمدهادي مفتح)

شخصيتها و آثار قرآني شيعه، قم مؤسسه دارالاعلام‏، زير نظر كميته قرآن‏ كنگره بين‏المللى نقش شيعه در پيدايش و گسترش علوم اسلامى، ‏1397ش، 452ص. (مشترك با آقايان: حسين علوى مهر و محمد على رضايى اصفهانى)‏

ه) راهنمايي و مشاوره پايان­نامه­هاي ارشد

آداب باطني تلاوت قرآن كريم با تاكيد بر كتاب آداب الصلوه امام خميني، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: سيد رضا مودب، دانشجو: فريده علي نژاد، دانشگاه قم، 1382ش.

آسيب شناسي روايات تفسيري در الميزان، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: سميه كتابي، دانشگاه قم، 1392ش.

آيين خانوده در قرآن، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: لياقت علي بلخي، جامعه المصطفي قم، 1381ش.

الهام‌گيري سيدالشهداء از قرآن كريم در نهضت عاشورا، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: فرزانه محي، دانشگاه قم، 1378ش.

بررسي ابعاد مختلف مسأله مدارا در متون ديني، راهنما: محمدهادي مفتح، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: محمد علي پيلتن، دانشگاه قم، 1390ش.

بررسي آراء تفسيري و علوم قرآني قاضي نورالله شوشتري، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: سيد رضا وفايي، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، 1381ش.

بررسي آراي علوم قرآني امام خميني، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمد هادي معرفت، دانشجو: محمد رضا عرب‌زاده، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني قم، ديماه 1380ش.

بررسي اسرائيليات در تفسير قرآن با تأكيد بر ديدگاه علامه عسگري و آيت‌الله معرفت، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمد علي تجري، دانشجو: صديقه رنجبر تيلكي، دانشكده علوم قرآني قم، 1392ش.

بررسي اصول و معيارهاي نقد حديث از جهت متن، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: جعفر صادق فدكي، دانشگاه قم، 1379ش.

بررسي اعتبار و كاربرد روايات تفسيري از ديدگاه امام خميني، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: علي احمد ناصح، دانشجو: عليرضا كوهي، دانشگاه قم، 1389ش.

بررسي انديشه هاي حديثي علامه محمد تقي شوشتري در كتاب النّجعه، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمد حسين بهرامي، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، 1381ش.

بررسي تأثير زمينه‌هاي صدور روايات بر فهم روايات، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: مهدي مهريزي، دانشجو: صفار سعدي، مركز تربيت مدرس دانشگاه قم، 1383ش.

بررسي تحليلي موانع و مشكلات فقه الحديث، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: سيد رضا مودب، دانشجو: محمد داوود بيات، دانشگاه قم، 1385ش.

بررسي تطبيقي انديشه اخباريان و اصوليان درباره حجيت ظواهر قرآن و حديث و پيامدهاي آن، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: محمد مهدي حبيبي، 1393ش.

بررسي تطبيقي جايگاه و نقش فرشتگان در قرآن و عهدين، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: صديقه مهربان شلمزاري، دانشگاه قم، 1392ش.

بررسي تطبيقي دين اسلام و حنيف از منظر آيات و روايات، راهنما: جعفر نكونام، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: زهرا مصلحيان، دانشگاه قم، 1393ش.

بررسي تطبيقي روايات فضايل اهل بيت عليهم السلام و خلفا و نقد آن‌ها، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: جعفر نكونام، دانشجو: هادي معزي فر، دانشگاه قم، 1384ش.

بررسي تطبيقي شيوه‌هاي جمع‌آوري كتاب‌هاي حديثي، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: فتحيه فتاحي زاده، دانشجو: نسرين كردنژاد، دانشگاه قم، 1384ش.

بررسي تطبيقي مزامير داود(ع) با ادعيه صحيفه سجّاديه، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: علي احمد ناصح، دانشجو: فريبا باقر نجف آبادي، دانشگاه قم، 1378ش.

بررسي جامعيت قرآن با تأكيد بر آراء امام خميني، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمد جواد نجفي، دانشجو: سيد محمد تقي موسوي كراماتي، دانشگاه قم، 1389ش.

بررسي دلالي استشهادات حضرت علي (ع) به قرآن (در ده جلد اول بحارالانوار)، راهنما: رضا مودب، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: علي سيدي، دانشگاه قم، 1362ش.

بررسي روايات تفسيري امام صادق (ع) جز پنجم قرآن، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: غلامحسين اعرابي، دانشجو: اميد داغر، دانشگاه قم، 1381ش.

بررسي روايات تفسيري امام صادق عليه السلام در جزء سوم قرآن، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: علي اكبر فلاح، دانشگاه قم، 1379ش.

بررسي روايات تفسيري امام صادق عليه السلام در جزء هفدهم قرآن، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمد جواد نجفي، دانشجو: سيده زهرا ميري، دانشگاه قم، 1388ش.

بررسي روايات تفسيري امام صادق(ع) جز هشتم قرآن، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: غلامحسين اعرابي، دانشجو: محمدمهدي مسعودي، دانشگاه قم، 1382ش.

بررسي روايات تفسيري امام صادق(ع) جزء دهم قرآن، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمدعلي تجري، دانشجو: محمد نام آور، دانشگاه قم، 1382ش.

بررسي روايات تفسيري غلات، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: سيد رضا مؤدب، دانشجو: كوروش زارع شيباني، دانشگاه قم، 1385ش.

بررسي روش تفسيري فيض كاشاني در الصافي، راهنما: سيد رضا مودب، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: ناصر ادبي فيروزجاه، دانشگاه قم، 1386ش.

بررسي سندي و دلالي روايات تفسيري امام صادق(ع) در جزء 22 قرآن، راهنما: سيد رضا مؤدب، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: ليلا سليماني، دانشگاه قم، 1390ش.

بررسي سندي و دلالي روايات تفسيري امام صادق(ع) در جزء 24 قرآن، راهنما: محمد علي تجري، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: محمد مهدي كارگر برزي، دانشگاه قم، 1390ش.

بررسي سندي و دلالي روايات تفسيري امام صادق(ع) در جزء بيست و يكم قرآن، راهنما: محمد علي تجري، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: سمانه باري، دانشگاه قم، 1391ش.

بررسي سندي و دلالي روايات تفسيري امام صادق(ع) در جزء نوزده قرآن، راهنما: سيد رضا مؤدب، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: كامران اويسي، دانشگاه قم، 1390ش.

بررسي سندي و دلالي روايات شيعه در مورد زن، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: فتحيه فتاحي زاده، دانشجو: سيما عليپور، دانشگاه قم، 1379ش.

بررسي سندي و دلالي روايات ليله القدر، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: سيدرضا مودب، دانشجو: خداداد اسلام پناه، دانشگاه قم، 1391ش.

بررسي عوامل پيدايش فهم هاي متعدد از متن قرآن كريم در بستر تاريخي، راهنما: محمدتقي دياري، مشاور: سيدرضا مودب، دانشجو: سعيده كريمي، دانشگاه قم، دانشكده الهيات، 1388ش.

بررسي قصه حضرت يوسف (ع) در قرآن و عهدين، راهنما: رضا مودب، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: محمد جوادزاده ارباطان، دانشگاه قم، 1384ش.

بررسي مدارس و مكاتب  حديثي بغداد و ري تا پايان قرن پنجم هجري، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: علي نصيري، دانشجو: زهره نريماني، دانشگاه قم، 1384ش.

بررسي مسأله زبان ‌قرآن در انديشه و آثار علامه طباطبايي و آيت الله معرفت، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمدهادي مفتح، دانشجو: مهدي الواني، دانشگاه قم، دانشكده الهيات، 1391ش.

بررسي مكتب حديثي بصره تا پايان سده پنجم هجري، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمدكاظم رحمان ستايش، دانشجو: ابراهيم محبي، دانشگاه قم، دانشكده الهيات، 1388ش.

بررسي نقش و جايگاه روايات تفسيري در مواهب الرحمن في تفسير القراآن، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمد علي تجري، دانشجو: ليلا علي بخشي، دانشگاه قم، 1391ش.

بررسي و ترجمه احاديث تفسيري امام صادق (ع) در جزء بيست و هفتم قرآن كريم، راهنما: غلامحسين اعرابي، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: شيرمحمدعلي پور عبدلي، دانشگاه قم، 1386ش.

بررسي و نقد روايات پيرامون نحوه برخورد و موضع­گيري اهل بيت(ع) با جريان غلو و غاليان، راهنما: محمد تقي دياري، منصوره نوراحمدي، دانشگاه قم 1392ش.

بررسي و نقد روايات خشونتهاي مهدوي، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: داود ملاحسني، دانشگاه قم، 1392ش.

بررسي ويژگيهاي امام در روايات اماميه، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: علي احمد ناصح، دانشجو: ابوطالب مختاري، دانشگاه قم، 1384ش.

بهشت و جهنم در قرآن، راهنما: محمدتقي دياري، مشاور: امير ديواني، دانشجو: صمد بهروز، مركز تربيت مدرس دانشگاه قم، 1379ش.

پيامبر قرآن؛ شناخت پيامبر اسلام از ديدگاه قرآن، راهنما: محمدهادي معرفت، مشاور: محمدتقي دياري، دانشجو: سبحان عصمتي، دانشگاه قم، 1362ش.

تاريخ تفسير در زمان صادقين عليهماالسلام، راهنما: محمدتقي دياري، مشاور: عبدالرضا زاهدي، دانشجو: فايزه قاسميان حقيقي، دانشگاه علوم و معارف قرآن كريم، دانشكده علوم قرآني قم، 1391ش.

تاريخ‌گذاري نيمي از سوره‌هاي مكّي، راهنما: محمدتقي دياري، مشاور: محمد جواد نجفي، دانشجو: محمد رضا حيدري، دانشگاه قم، 1386ش.

تبيين و بررسي ويژگيهاي روان­شناختي و اخلاقي خرافه باوران از ديدگاه آيات و روايات، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: مسعود آذربايجاني، علي حاجوي، 1390ش.

تجلي قرآن در آثار اخلاقي امام خميني، راهنما: محمدتقي دياري، دانشجو: مهين رضايي بيدگلي، دانشگاه قم، 1385ش.

تحليل و بررسي توقيع غيبت تامه و ادعاي مدعيان تشرف، راهنما: احمد عابدي، مشاور: محمد تقي دياري، محمد سعيد رضايي، دانشگاه قم، 1385ش.

تربيت كودك از ديدگاه قرآن، سنت و روان­شناسي، راهنما: محمدتقي دياري، مشاور: هانيه توسلي دانشجو: خديجه خليلي، دانشگاه قم، 1381ش.

ترجمه و تحقيق كتاب (مذاهب التفسير الاسلامي، بخش مذهب اهل الراي)، راهنما: محمدتقي دياري، دانشجو: اكرم آقاسي شهرضا، دانشگاه قم، 1379ش.

ترجمه و تحقيق مبحث تأويل از كتاب النّص القرآني بين التأويل و التفسير، راهنما: محمدتقي دياري، مشاور: علي احمد ناصح، دانشجو: زهره حيدريان، دانشگاه قم، 1385ش.

ترجمه و نقد و بررسي بخشي از كتاب القرآن بحارالانوار، راهنما: محمدتقي دياري، دانشجو: حبيب الله شاددل، دانشگاه قم، 1378ش.

ترغيب قرآن به نگرش عقلاني، راهنما: محمد ذبيحي، مشاور: محمدتقي دياري، دانشجو: علي پارسايي، دانشگاه قم، دانشكده الهيات، 1387ش.

تصحيح و تحقيق تفسير المباني لنظم المعاني سوره هاي يونس و هود، راهنما: غلامحسين اعرابي، مشاور: محمدتقي دياري، دانشجو: زينب واعظ محرابي، دانشگاه قم، 1386ش.

تصحيح و تحقيق مبحث "امامت" كتاب "متشابه القرآن" ابن شهرآشوب، راهنما: غلام‌حسين اعرابي، مشاور: محمدتقي دياري، دانشجو: داود رييسي خيرآبادي، دانشگاه قم، دانشكده الهيات، 1386ش.

تصحيح و تحقيق نسخ خطي تفسير آيه الغار مرحوم قاضي نورالله شوشتري، راهنما: محمدتقي دياري، مشاور: محمد ذبيحي، دانشجو: غلامرضا حافظيان، دانشگاه قم، مركز تربيت مدرس، 1385ش.

تطبيق شاخصه‌هاي اخلاق فردي و اجتماعي دانشجو در انديشه و آراء امام خميني و مقام معظم رهبري با آيات و روايات، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: فاطمه مهري، دانشكده اصول دين قم، 1392ش.

جايگاه صناعات خمس در قرآن، راهنما: محمدتقي دياري، دانشجو: علي محمد جعفرنژاد، دانشگاه قم، 1379ش.

جايگاه فرشتگان در نظام هستي از ديدگاه تفاسير اماميه، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: علي احمد ناصح، دانشجو: غلامحسين احمدي، دانشگاه علوم و معارف قرآن، دانشكده علوم قرآني قم، 1393ش.

جايگاه همسران پيامبر(ص) در قرآن بر اساس تفاسير فريقين، راهنما: محمدتقي دياري، مشاور: سيد رضا مؤدب، دانشجو: زينب افشارپور، دانشگاه قم، 1384ش.

حضرت ابراهيم(ع) در قرآن و عهدين، راهنما: محمدتقي دياري، مشاور: سيد رضا مودب، دانشجو: حميدرضا نجفي، دانشگاه قم، 1381ش.

حقوق زن در قرآن و عهدين، راهنما: محمدتقي دياري، دانشجو: طاهره نورحسن فتيده، دانشگاه قم، 1378ش.

رزق و روزي از ديدگاه قرآن و حديث، راهنما: احمد عابدي، مشاور: محمدتقي دياري، دانشجو: علي متين، دانشگاه قم، 1382ش.

روشهاي فقه الحديث در آثار امام خميني، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور عبدالله موحدي محب، دانشجو: محمد عصارپور آراني، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، 1381ش.

ريشه‌يابي اختلافات تفسيري آيات الاحكام در بخشي از عبادات، راهنما: سيد رضا مودب، مشاور: محمدتقي دياري، دانشجو: ادريس كاظمي، دانشگاه قم، دانشكده الهيات، 1381ش.

زمينه ها و كاركردهاي عاطفي تحكيم خانواده، راهنما: محمدتقي دياري، مشاور: هادي نصيري، دانشجو: زهرا غفاري قدير، دانشكده اصول الدين، 1390ش.

سيماي اهل بيت(ع) در تفسير الميزان، راهنما: محمدتقي دياري، دانشجو: عسكر قرباني، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، 1380ش.

شناخت و بررسي مكاتب حديثي شيعه (بغداد و ري) تا پايان قرن پنجم هجري، راهنما: محمدتقي دياري، مشاور: علي نصيري، دانشجو: زهره نريماني، دانشگاه قم، 1384ش.

شيوه برخورد علامه طباطبايي با اسرائيليات در تفسير الميزان، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: سيد رضا مؤدب، دانشجو: سكينه انوري، دانشگاه قم، 1390ش.

شيوه مواجهه معصومين(عليهم السلام)با پديده جعل و جاعلان حديث(با تاكيد بر نقش زنادقه در جعل حديث)، راهنما: محمدعلي تجري، مشاور: محمدتقي دياري، دانشجو: شهين محمدي، دانشگاه قم، دانشكده الهيات، 1390ش.

شيوه ها و برخورد هاي هدايتي قرآن با مخالفان، راهنما: محمد ذبيحي، مشاور: محمدتقي دياري، دانشجو: هاشم موسوي، دانشگاه قم، 1380ش.

صدقه در قرآن (احكام فقهي آداب و آثارتربيتي آن)، راهنما: محمدتقي دياري، مشاور: محمد ذبيحي، دانشجو: حسين حجت خواه، دانشگاه قم، 1381ش.

صراط مستقيم از منظر قرآن كريم، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: محمد جواد نظافت يزدي، دانشگاه قم، 1378ش.

صراط مستقيم در آيات و روايات، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: غلامحسين اعرابي، دانشجو: احمد شفيعي نيا، دانشگاه قم، 1384ش.

عفت كلام در قرآن، راهنما: محمدتقي دياري، دانشجو: ايرج علي محمدي، دانشگاه قم، 1377ش.

عوامل و پيامدها و راههاي مقابله با فقر در نهج‌البلاغه، راهنما: محمد جواد نجفي، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: يعقوب عليزاده، دانشگاه قم، 1384ش.

فرهنگ اعلام نهج البلاغه (اشخاص، قبائل، اماكن)، راهنما: محمدتقي دياري، دانشجو: حبيبه حاج ملك پور، دانشگاه قم، 1379ش.

فرهنگ كار در اسلام، راهنما: محمد ذبيحي، مشاور: محمدتقي دياري، دانشجو: عليرضا عصياني، دانشگاه قم، 1381ش.

فرهنگ كار در كلام امام علي‌عليه‌‌‌السّلام، راهنما: علي احمد ناصح، مشاور: محمدتقي دياري، دانشجو: علي اكبر آميغي، دانشگاه قم، دانشكده الهيات، 1389ش.

فطرت در نهج البلاغه، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محسن جوادي، دانشجو: غلامعلي نصيري موگوئي، دانشگاه قم، دانشكده الهيات، 1384ش.

فقه الحديث در تفسير الميزان، راهنما: سيدرضا مودب، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: منوچهر توكلي، دانشگاه قم، 1362ش.

فلسفه احكام در قرآن، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: ناصرالدين اجاقي، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني، 1380ش.

فلسفه علوم حديث، راهنما: محمدتقي دياري، مشاور: مهدي مهريزي، دانشجو: محمد الهي خراساني، دانشگاه قم، دانشكده الهيات، 1386ش.

قرآن و رهيافت‌هاي پلوراليزم ديني، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: محمد اسعدي، دانشگاه قم، دانشكده الهيات، 1377ش.

قلمرو عصمت پيامبر(ص) و ائمه(ع) در كتاب كافي، راهنما: قاسم جوادي، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: مهدي جدي سفيدان جديد، دانشگاه قم، دانشكده الهيات، 1389ش.

كعب الأحبار و دوره في تفسير القرآن (جايگاه كعب الاحبار در تفسير قرآن)، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: صباح بيضون، دانشگاه قم، 1362ش.

مباني رفتار علوي در قرآن كريم، راهنما: محمد تقي دياري، دانشكده شهيد محلاتي قم، 1383ش.

معيارشناسي غلو در كلام معصومان عليهم السلام، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمد ابراهيمي راد، دانشجو: محمدباقر فرضي، دانشكده اصول الدين، 1390ش.

مفهوم شناسي غيب در قرآن، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محسن ميرباقري، دانشجو: عصمت نيري، دانشگاه معارف اسلامي قم، 1393ش.

نقد احاديث موضوعه در تبيين آيات قرآني درباره پيامبر اكرم(ص) تا هجرت، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: فاطمه محمدي، دانشگاه قم، 1392ش.

نقد روايات موضوعه در تبيين آيات قرآني درباره پيامبر اكرم(ص) از هجرت تا رحلت، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: سحر حيدري، دانشگاه قم، 1392ش.

نقد نظريه وحدت موضوعي سوره هاي قرآن، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: جعفر نكونام، دانشجو: علي اكبر حسيني، دانشگاه قم، 1381ش.

نقد و بررسي  كتاب «درآمدي بر تاريخ قرآن» اثر ريچارد بل، راهنما: محمدكاظم شاكر، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: علي صديقيان بيدگلي، دانشگاه قم، 1392ش.

نقد و بررسي اسرائيليات در داستان حضرت موسي(ع) بر اساس تفاسير فريقين، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: سيده وحيده رحيمي، دانشجو: فرشته حاجي شاه كرمي، دانشگاه قم، 1391ش.

نقد و بررسي ديدگاه­هاي تفسيري و علوم قرآني صاحب تفسير نفحات‌الرحمان، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: محمود دشتي رحمت آبادي، دانشگاه قم، 1377ش.

نقد و بررسي روايات تفسيري امام صادق(ع)در جزء سوم قرآن، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: علي اكبر فرهنگ فلاح، دانشگاه قم، 1379ش.

نقد و بررسي روايات فضايل خلفاي سه‌گانه در صحيح مسلم (باب فضايل) با تأكيد بر ديدگاه علامه عسكري، استاد راهنما: محمدتقي دياري، دانشجو: علي اصغر اصغري ولوجائي، دانشكده اصول الدين قم، 1392ش.

نقش اعراب قرآن در علم كلام، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: علي احمد ناصح، دانشجو: محمد طاهري، دانشگاه قم، 1391ش.

وعده و وعيد الهي در قرآن، راهنما: رضا مودب، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: طيبه دادي گيو، دانشگاه قم، 1380ش.

ويژگي­ها و آموزه­هاي آيين حضرت ابراهيم عليه السلام در قرآن كريم، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: حيدرعلي رستمي، دانشجو: سميه معين الديني، دانشكده اصول الدين، 1391ش.

تصحيح و تحقيق نسخه خطي تفسير سوره انبياء اثر ميرزا لطفعلي بن احمد مجتهد تبريزي معروف به امام جمعه، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: ليلا ملاابراهيمي، دانشگاه قم، 1395ش.

بررسي سندي و دلالي روايات سوره شعراء، نمل و قصص در تفسير مجمع البيان، راهنما: محمد تقي دياري، دانشجو: سيد حسن ميريزدي، پرديس دانشگاه قم، 1395ش.

نقد و بررسي  اسرائيليات در داستان حضرت موسي(ع) و قوم بني اسرائيل در تفاسير فريقين، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: سيده وحيده رحيمي، دانشجو: زينب سليماني اميري، دانشگاه قم، بهمن ماه 1395ش.

تحليلي پيرامون رويكرد تفسير مقاصدي در تفاسير معاصر، محمد تقي دياري، دانشجو: زهرا يعقوبي، دانشگاه قم، اسفند 1396ش.

و) راهنمايي و مشاوره رساله­هاي دكتري

اسباب النزول در مجمع البيان، محمد اخوان، راهنما: محمدهادي معرفت، مشاور: محمد تقي دياري، تربيت مدرس دانشگاه قم، 1381ش.

استناد تاريخي قرآن به عهد رسول الله و نقد آراي مستشرقان، راهنما: محمدكاظم شاكر: مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: نانسي ساكي، دانشگاه قم، ديماه 1393ش.

اهل بيت و تفسير قرآن (نقد كتاب اصول مذهب شيعه الاثني عشريه)، راهنما: محمدباقر حجتي، استادان مشاور: ابوالفضل ميرمحمدي و محمد تقي دياري، دانشجو: غلامرضا رئيسيان، دانشگاه قم، 1362ش.

بررسي اخبار علاجيه، راهنما: غلامحسين اعرابي، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: مهدي تقي زاده طبري، دانشگاه قم، دانشكده الهيات، 1388ش.

بررسي تطبيقي مباني و روش‌هاي اماميه و اهل سنت در تفسير آيات صفات خبري، راهنما: محمد تقي دياري، آقاي ناصرالدين، مجتمع عالي فقه حوزه علميه قم، شهريور 1394ش.

بررسي تطبيقي منهج حديثي شيخ حر عاملي و آيه الله بروجردي در كتابهاي وسائل الشيعه و جامع احاديث الشيعه، راهنما: محمد علي مهدوي راد، مشاور: محمد تقي دياري، دانشگاه قم، 1389ش.

بررسي علمي قرآن؛ بعد زمين‌شناختي، راهنما: محمد تقي دياري، مشاوران: حسن عليزاده و محمد هادي مفتح، دانشجو: علي اصغر شعاعي، دانشگاه قم، شهريور 1393ش.

بررسي نظام ولايت تكويني در تفاسير فريقين، راهنما: سيده سعيده غروي، مشاوران: محمد تقي دياري و سيد رضا مؤدب، دانشجو: خانم محسني، مرداد 1494ش.

بررسي و تحليل آيات جامعه شناختي عصر جاهليت (در بعد اعتقادي و خانوادگي )، راهنما: سيد رضا مؤدب، مشاوران: صادق آئيينه وند و محمد تقي دياري، دانشجو: محمدابراهيم ايزدخواه، دانشگاه قم، 1386ش.

بررسي و نقد ديدگاه‌هاي حديثي و قرآني قرآنيون اهل سنت، راهنما: علي احمد ناصح، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: وفا نصر الله، دانشگاه قم، 1391ش.

تبيين مؤلفه‌هاي تبليغ دين از منظر قرآن كريم و روايات با تأكيد بر آسيب شناسي آن، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمدهادي مفتح، دانشجو: نعمت فيروزي، دانشگاه قم، شهريور1398ش.

تحليل داستان آدم در قرآن، راهنما: محمدعلي لساني فشاركي، مشاوران: احمد بادكوبه هزاره و محمد تقي دياري، دانشجو: مجيد صالحي، دانشگاه قم، 1383ش.

تحليل رويكرد نومعتزله به سنت با تكيه بر ديدگاه­هاي نوانديشان عرب، راهنما: محمد كاظم رحمان ستايش، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: خانم نرگس بهشتي، دانشگاه قم، ارديبهشت 1395ش.

اصول و راهبردهاي حل بحران­هاي اجتماعي از منظر قران و حديث با تأكيد بر دوران نبوي(ص) و علوي(ع)، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمد كاظم رحمان ستايش، دانشجو: ابوالفضل خيرانديش، دانشگاه قم،  شهريور 1398ش.

ترجمه و نقد كتاب  The collection of the Quranاثر جان بُرتُن، راهنما: محمد تقي دياري، مشاوران: عليرضا هدايي و اعظم پويازاده، دانشجو: حسن رضايي هفتادر، شهريور 1388ش.

روشها و معيارهاي فهم متون مقدس اديان، راهنما: محسن جوادي، مشاوران: محمد تقي دياري و مجتبي زرواني، دانشجو: عليرضا فهيم، دانشگاه قم، 1392ش.

شرح رساله الحقوق امام سجاد(ع)، راهنما: مصطفي محقق داماد، استادان مشاور: محمد تقي دياري و جعفر نكونام، دانشجو: احمد فغاني، دانشگاه قم، 1383ش.

مباني فقه الحديث عندالمجلسي في كتابه مرآه العقول، راهنما: آيت الله مسلم داوري، استادان مشاور: سيدرضا مؤدب و محمد تقي دياري، دانشجو: حيدر نور الدين، دانشگاه قم، 1387ش.

مباني و روش‌هاي فقه‌الحديثي سيد عبدالله شبّر در مصابيح ‌الانوار، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: مهدي مهريزي، دانشجو: محمد مهدي مسعودي، ديماه 1388ش.

موقف الذهبي و معرفة من الاسرائيليات؛ دراسة مقارنة، راهنما: محمد فاكر ميبدي، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: فارس العامر، جامعة المصطفي العالميه قم، 1390ش.

نقد عقايد و آراء وهابيت در مسأله توسل با استناد به قرآن و سنت پيامبر، راهنما: محمد تقي دياري، مشاوران: محمد علي مهدوي راد و مسلم داوري، دانشجو: سيد مصطفي مناقب، مركز تربيت مدرس دانشگاه قم، شهريور 1386ش.

نقد و بررسي پژوهش‌هاي حديثي پروفسور هارالد موتسكي، راهنما: احمد پاكتچي، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: فروغ پارسا، دانشگاه قم، 1387ش.

نقد و بررسي چيستي، مباني و روش تفسير تطبيقي، راهنما: محمدكاظم شاكر، استادان مشاور: سيد هدايت جليلي و محمد تقي دياري، دانشجو: انسيه عسگري، دانشگاه قم، 1394ش.

نقد و بررسي روايات مقاتل از آغاز تا قرن چهاردهم، راهنما: محمدكاظم رحمان ستايش، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: محسن رفعت، دانشگاه قم، مهر 1394ش.

نقد و بررسي شبهات آيات خمسه ولايت، راهنما: محمد علي مهدوي راد، مشاوران: محمد تقي دياري و مرتضي ايرواني، دانشجو: سيد محمد مرتضوي، مركز تربيت مدرس دانشگاه قم، 1383ش.

نقد و بررسي مباني سبك تفسير بر اساسِ ترتيب نزول، راهنما: محمد علي تجري، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: خانم محدثه مقيمي نژاد، دانشگاه قم، زمستان 1394ش.

نقش اجتهاد در تفسير قرآن، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمد جواد نجفي، دانشجو: سيد جمال الدين ميرمحمدي، مركز تربيت مدرس دانشگاه قم، ديماه 1389ش.

بررسي و نقد نظريه طنطاوي در تفسير علمي با تأكيد بر الجواهر، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمد علي لساني فشاركي، دانشجو: ابوذر پورمحمدي، دانشگاه قم، زمستان1394ش.

تاريخ­گذاري روايات مذمّت حضور اجتماعي زنان در روايات اسلامي بر اساس تحليل اسناد و متن، راهنما: محمد كاظم رحمان ستايش، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: معصومه ريعان، دانشگاه قم، بهار 1395ش.

عوامل گرايش به دين از منظر قرآن و عهدين، راهنما: غلامحسين اعرابي، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: شهلا نوري، دانشگاه قم، شهريور 1395ش.

بررسي روايات تفسيري منتقله قصص انبياء در مجمع البيان، راهنما: سيد رضا مؤدب، مشاور: محمد تقي دياري، دانشجو: كامران اويسي، دانشگاه علوم و معارف قرآن، قم، ديماه 1395ش.

پيمان «الست» و نقد آراي مفسران فريقين درباره آيه ميثاق، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمد هادي مفتح، دانشجو: صغري رادان، دانشگاه قم، ديماه 1395ش.

واكاوي نقّادانۀ روش خاورشناسان (والي­يِري، مادلونگ، كلبرگ، اميرمعزّي و داكيك) در فهم و نقد احاديث مرتبط با آموزۀ امامت (مطالعۀ موردي: ويژگي­هاي امام و امامت حضرت علي عليه السلام)، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: عبدالرضا زاهدي، دانشجو: مهيار خاني مقدم، دانشكده اصول دين قم، بهمن ماه 1395ش.

چگونگي استنباط احكام فقهي از آيات قصص قرآني در روايات و تفاسير فريقين، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمدكاظم رحمان ستايش، دانشجو: خانم نوشين رشيدي رنجبر، دانشگاه قم، ارديبهشت 1396ش.

چگونگي استنباط احكام فقهي از آيات اخلاقي در روايات و تفاسير فريقين، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: محمدكاظم رحمان ستايش، دانشجو: خانم فاطمه سروي، دانشگاه قم، ارديبهشت 1396ش.

سبك زندگي اسلامي با رويكرد سلامت جسم از منظر روايات، راهنما: محمد تقي دياري، مشاوران: محمدكاظم رحمان ستايش، علي نعمتي، دانشجو: كاظم معاضدي عالي، دانشگاه معارف اسلامي، ديماه 1396ش.

تعامل شيخ طوسي با روايات اهل سنت، راهنما: محمد تقي دياري، مشاوران: سيدرضا مؤدب و محمدكاظم رحمان ستايش، دانشجو: محمدرضا مهدوي يگانه، دانشگاه قم، اسفند 1396ش.

تحليل أثرگذاري روايات ابوهريره در انحرافات كلامي، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: عبدالمجيد زهادت، دانشجو: راميل عظيم اف، جامعه المصطفي العالميه، شهريورماه 1397ش.

مطالعه انتقادي كتاب الوضع في الحديث درباره دفاع از نقش شيعه در جعل حديث، راهنما: محمد تقي دياري، مشاور: سيدرضا مؤدب، دانشجو: محسن كريمي، دانشگاه قم، تيرماه 1398ش.

افتخارات و تقديرنامه‌هاي دريافتي

رتبة تشويقي كتاب سال حوزه براي كتاب پژوهشي در باب اسرائيليات در تفاسير قرآن در سال 1380ش.

رتبه دوم در بخش مقالات برگزيده در دومين همايش اهل قلم استان اصفهان سال 1384ش.

رتبه دوم در بخش كتاب‌هاي برگزيده براي كتاب انديشه و آراي تفسيري امام خميني در ششمين همايش اهل قلم استان اصفهان، سال 1388ش.

پژوهش برتر و دريافت لوح تقدير و سكه براي تدوين كتاب آموزشي انديشه و آراي تفسيري امام خميني از پژوهشكده امام خميني و انقلاب اسلامي وابسته به موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني سال 1386ش.

رتبه سوم مقالات برگزيده و لوح تقدير و هداياي نقدي بابت مقاله مأخذشناسي انديشه‌هاي قرآني و تفسيري امام خميني، همايش انديشه‌هاي قرآني امام خميني در سال 1384ش.

رتبه دوم در بخش كتاب‌هاي برگزيده براي كتاب درآمدي بر تاريخ علوم قرآني در سومين همايش اهل قلم استان اصفهان سال 1385ش.

رتبة سوم مقالات برگزيده در بيست و هشتمين مسابقات بين المللي قرآن كريم براي مقالة مراتب انس با قرآن در قرآن و روايات با تأكيد بر انديشة امام خميني، سال 1390ش.

لوح تقدير و هدايا براي كتاب آموزشي آموزه‌هايي از متون قرآن و حديث در جشنوارة معارف، سال 1387ش.

پژوهشگر برتر و شايسته تقدير دانشگاه قم، سال‌هاي 1388، 1389، 1395، 1396ش.

استاد نمونه دانشگاه قم، سال 1396ش.

خدمات علمي- اجرايي

مسؤول آموزش مركز تربيت مدرس دانشگاه قم(٧١-٧٥)

مدير گروه آموزشي علوم قرآن و حديث دانشگاه قم (٧٦-٧٨)

مدير كل امور آموزشي دانشگاه قم (٧٥-٧٦)

عضو شوراي پژوهشي دانشگاه قم (٧٧-٨٠)